Perimenopauze zijn de jaren vóór je laatste menstruatie, waarin je oestrogeen en progesteron steeds meer schommelen. Bij veel vrouwen begint dat rond je 40e. Wat je merkt en hoe sterk, verschilt per vrouw. Hieronder vind je korte antwoorden op vragen over de perimenopauze.
Door Moniek Boots, hormoonconsulent en leefstijlcoach in Hoorn. Gebaseerd op mijn opleiding tot hormoonconsulent en mijn eigen ervaring. Bijgewerkt op 1 november 2026.
Meer onderwerpen? Bekijk alle vragen en antwoorden.
Wat is perimenopauze en hoe lang duurt het?
Wat is perimenopauze?
Perimenopauze zijn de jaren vóór je laatste menstruatie. Je eierstokken hebben dan minder eicellen over, waardoor je lichaam oestrogeen en progesteron minder stabiel aanmaakt. Die schommelingen merk je in je cyclus, je slaap, je energie en je stemming. Daarom voelt het voor veel vrouwen alsof hun lichaam ineens anders reageert.
Vanaf welke leeftijd begint de perimenopauze?
Bij veel vrouwen begint de perimenopauze rond je 40e, soms eerder en soms later. Je laatste menstruatie, de menopauze, valt gemiddeld rond je 51e. Je bent er dus niet te jong voor als je op je veertigste merkt dat je cyclus verandert.
Hoe lang duurt de perimenopauze?
De hele overgangsfase duurt gemiddeld 10 tot 20 jaar, van de eerste schommelingen tot ongeveer je 60e. De perimenopauze is het eerste deel daarvan. Hoe lang jij er last van hebt, verschilt per vrouw. Dalen je hormonen geleidelijk, dan zijn de klachten meestal minder hevig dan wanneer het snel gaat.
Wat is het verschil tussen perimenopauze, menopauze en postmenopauze?
In de perimenopauze schommelen je hormonen en menstrueer je nog. De menopauze is geen periode maar één moment: je laatste menstruatie. Dat weet je pas achteraf, als je een jaar niet meer ongesteld bent geweest. Daarna begint de postmenopauze, waarin je lichaam een nieuwe hormonale balans zoekt. In gewone taal noemen we al deze jaren samen “de overgang”.
Kan ik nog zwanger worden in de perimenopauze?
Ja, zolang je nog ongesteld kunt worden. Het advies is om een voorbehoedmiddel te blijven gebruiken tot een jaar na je laatste menstruatie.
Hoe weet je of je in de perimenopauze zit?
Wat zijn de eerste tekenen van de perimenopauze?
Vaak merk je eerst dat je cyclus verandert: korter of langer, zwaarder of juist lichter bloedverlies. Daarnaast komen slechter slapen, vermoeidheid, prikkelbaarheid, minder weerstand tegen stress, hartkloppingen en opvliegers vaak voor. Niet iedereen heeft alles, en sommige vrouwen merken bijna niets. Met mijn gratis checklist zet je op een rij wat jij herkent.
Download de gratis checklist → · Alle klachten op een rij en wat je zelf kunt doen →
Kan een bloedtest zeggen of ik in de perimenopauze zit?
Een bloedtest laat een deel van het plaatje zien, maar blijft een momentopname. In de perimenopauze kan je oestrogeen flink op en neer gaan: soms is het hoog, soms laag. Daarom zegt je klachtenpatroon vaak net zoveel als één meting. Wil je weten wat een bloedtest je wel kan vertellen? Lees dan mijn blog over bloedtesten in de overgang.
Waarom een bloedtest vóór en tijdens de overgang waardevol is →
Is het normaal dat mijn cyclus verandert als ik pas 40 ben?
Ja, dat hoort bij deze fase. Er rijpen minder eicellen, dus je cyclus kan korter of juist langer worden en je bloedverlies zwaarder of lichter. Heb je heel zware of heftige klachten? Laat dat dan nakijken, want bijvoorbeeld een vleesboom kan dezelfde klachten geven.
Waarom merk je dit?
Waarom slaap ik slecht in de perimenopauze?
Progesteron werkt kalmerend en zorgt voor een diepe slaap. Daalt het, dan slaap je lichter en word je sneller wakker. Nachtelijk zweten helpt ook niet mee. Wat vaak helpt: elke dag op dezelfde tijd opstaan en naar bed gaan, in de ochtend even naar buiten voor daglicht, na de lunch geen koffie en geen alcohol meer, niet te laat en niet te zwaar eten en een donkere, koele slaapkamer.
Waarom kom ik aan in de perimenopauze?
Je eierstokken maken minder oestrogeen. Je lichaam slaat daarom meer vet op, want vetcellen maken ook oestrogeen. Gemiddeld legt een vrouw in deze fase 2 tot 3 kilo extra vet aan. Slecht slapen maakt het erger: je krijgt meer trek in suiker en je verzadigingshormoon werkt minder goed. Vanaf je 40e heb je bovendien minder energie nodig, terwijl je eet zoals altijd. Spieropbouw, eiwitrijk eten en een stabiele bloedsuiker kunnen helpen om dit af te remmen.
Waarom ben ik zo moe, prikkelbaar of somber?
Je hormonen schommelen. Piekt je oestrogeen, dan voel je je opgejaagd en prikkelbaar. Is het juist laag, dan ben je moe. Daarnaast kun je minder goed tegen stress, waardoor kleine dingen zwaarder wegen. Wat helpt: voeding die je weerbaarder maakt, genoeg bewegen, goed slapen en vaste rustmomenten. Ben je langere tijd somber? Praat er dan met iemand over en zoek hulp.
Waar komen opvliegers en nachtelijk zweten vandaan?
Je lichaam heeft een soort interne thermostaat. Door schommelend oestrogeen raakt die in de war: je lichaam denkt dat het te warm is en verwijdt je bloedvaten, waardoor je gaat zweten. Stress maakt het erger, want stresshormonen laten je hartslag en lichaamstemperatuur stijgen. Suiker, witte meelproducten, pittige kruiden, cafeïne, alcohol en roken kunnen de klachten verergeren. Bewegen, yoga en rustig naar je buik ademen kunnen ze juist minder heftig maken.
Waarom heb ik hartkloppingen of een mistig hoofd?
Hartkloppingen hebben dezelfde oorzaak als opvliegers: je bloedvaten reageren op schommelend oestrogeen, en stress jaagt je hartslag en bloeddruk omhoog. Oestrogeen ondersteunt ook je hersenen. Daalt het, dan kan je concentratie en geheugen wisselen. Dat is vervelend, maar hoort vaak bij deze fase. Heb je hartkloppingen samen met pijn op de borst, benauwdheid of duizeligheid? Laat het dan meteen nakijken.
Wat kun je zelf doen?
Wat kan ik zelf doen bij klachten in de perimenopauze?
Begin bij de basis. Die ondersteunt je hormoonbalans:
- Eet volwaardig: groenten met eiwit en gezonde vetten, volkoren in plaats van wit en zo min mogelijk bewerkt.
- Houd je bloedsuiker stabiel met regelmatige maaltijden en niet te veel snelle suikers.
- Beweeg elke dag en doe krachttraining, voor je spieren en je energie.
- Slaap op vaste tijden en ga in de ochtend naar buiten voor daglicht.
- Plan rust in en beperk stress, bijvoorbeeld met een wandeling, yoga of een rustige ademhaling.
- Drink minder alcohol en cafeïne, zeker na de lunch.
Wat bij jou het eerst helpt, verschilt. Kleine stappen zijn genoeg.
Helpen supplementen of kruiden in de perimenopauze?
Begin met eten. Als je stress hebt, heeft je lichaam extra magnesium, zink, B-vitamines, vitamine C en omega-3 nodig. Die zitten in bladgroenten, vette vis, noten, zaden en peulvruchten. Kruidenthee van valeriaan, passiebloem of hop wordt traditioneel gebruikt voor rust. Supplementen kunnen een aanvulling zijn, maar welke bij jou past, hangt af van je klachten en je leefstijl. Gebruik je medicijnen, bijvoorbeeld bloedverdunners? Overleg dan eerst met je arts of apotheker.
Magnesium: alles over dit mineraal → · Kruiden bij hormonen en leefstijl →
Wil je dit toepassen op jouw situatie?
Wat bij jou het eerst helpt, verschilt. In een gratis kennismaking van 15 minuten kijken we samen wat voor jou een logische eerste stap is.
Wanneer en waar vind je hulp?
Wat doet een hormoonconsulent bij perimenopauze?
Ik kijk samen met je naar je klachten en naar je voeding, slaap, stress en beweging. Daarna vertalen we dat naar kleine stappen die je kunt volhouden. Je begint met een gratis kennismaking van 15 minuten. Daarna kies je wat bij je past, bijvoorbeeld een voeding en hormoonbalans consult (€ 85, ongeveer 60 minuten) of een consult over natuurlijke ondersteuning (€ 40, ongeveer 30 minuten). Online kan vanuit heel Nederland, op locatie in Hoorn en omgeving.
Wanneer past hormoontherapie en wat is het verschil met leefstijl?
Zijn je klachten zo zwaar dat je dagelijks leven eronder lijdt, dan kan hormoontherapie een keuze zijn. Ongeveer 1 op de 5 vrouwen heeft zulke ernstige klachten. Hormoontherapie laat de klachten meestal binnen een paar weken afnemen, maar kan ook nadelen hebben, zoals een grotere kans op trombose. Er bestaat gewone en bio-identieke hormoontherapie; vraag je arts naar het verschil. Leefstijl werkt anders: die ondersteunt je lichaam en kan de klachten minder heftig maken, maar lost het niet voor elke vrouw op. Laat je altijd goed voorlichten en experimenteer niet zelf met hormonen.
Wanneer vraag ik beter hulp bij mijn huisarts?
Laat het nakijken als je:
- bloedverlies hebt na een jaar zonder menstruatie
- heel zware bloedingen hebt
- een verandering in je borst voelt
- langere tijd somber bent
- zulke zware klachten hebt dat je dagelijks leven erdoor stilvalt
Twijfel je? Laat het dan nakijken. Die keuze is aan jou.
Wil je weten wat jouw lichaam nodig heeft?
In een gratis kennismaking van 15 minuten kijken we samen naar jouw klachten en welke stap daarbij past.
Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen persoonlijk advies. Gebaseerd op mijn opleiding tot hormoonconsulent en mijn eigen ervaring.
