We kennen het allemaal. Die periode waarin je maar door blijft gaan, ook als je lichaam aangeeft dat het genoeg is. Meer prikkels dan je aankunt, slechter slapen, moe maar toch niet tot rust kunnen komen.
Stress is onvermijdelijk, maar wat chronische stress met je lichaam doet, wordt vaak onderschat. En dat is precies waar deze blog over gaat. Want er is veel wat je zelf kunt doen om je lichaam te ondersteunen, ook als je midden in een drukke periode zit.
Wat doet stress met je lichaam en zenuwstelsel?
Als je stress ervaart, maakt je lichaam cortisol aan: je stresshormoon. Dat is op zich niet erg, want cortisol helpt je alert en gefocust te blijven in uitdagende situaties. Maar als de stress aanhoudt en cortisol chronisch verhoogd blijft, raakt je hele systeem uit balans.
Je energieniveau daalt, je slaap verslechtert, je concentratie neemt af en je immuunsysteem verzwakt. Je wordt gevoeliger voor prikkels, prikkelbaar of somber en het herstel duurt steeds langer.
Wat veel mensen niet weten: chronische stress verhoogt ook de behoefte aan bepaalde voedingsstoffen. Je lichaam verbruikt ze sneller. En als die tekorten ontstaan, verergert de stressgevoeligheid: een vicieuze cirkel.
Kruiden tegen stress: adaptogenen
Adaptogenen is de naam voor een groep kruiden die van oudsher worden gebruikt in periodes van spanning en drukte. Het is geen quick fix: wie ze gebruikt, doet dat meestal een langere periode, als onderdeel van een gezonde leefstijl.
Rhodiola rosea
Rhodiola wordt traditioneel gebruikt door mensen die zich moe én gespannen voelen, als ondersteuning in drukke periodes.
Omdat veel mensen rhodiola als activerend ervaren, wordt het meestal in de ochtend of vroege middag ingenomen.
Ashwagandha
Ashwagandha wordt van oudsher gebruikt bij ontspanning en als ondersteuning bij het slapengaan. Waar rhodiola als activerend bekendstaat, geldt ashwagandha als rustgevend. Daarom worden ze vaak gecombineerd: rhodiola overdag, ashwagandha ’s avonds.
Kruiden vragen geduld: geef ze een paar maanden de tijd. Gebruik je medicijnen, ben je zwanger of heb je een schildklieraandoening? Overleg dan eerst met je huisarts, want ashwagandha is niet voor iedereen geschikt.
Rustgevende kruiden
Verschillende kruiden worden al eeuwenlang gebruikt ter ondersteuning van ontspanning en innerlijke rust. Denk bijvoorbeeld aan kamille, citroenmelisse, passiebloem en lavendel. Een kop kruidenthee kan een eenvoudig rustmoment zijn op een drukke dag en helpen om bewust even te vertragen.
Voedingsstoffen die je lichaam nodig heeft bij stress
Magnesium
Magnesium is misschien wel het meest onderschatte mineraal bij stress. Veel mensen krijgen via hun voeding minder magnesium binnen dan ze denken.
Magnesium speelt een rol bij meer dan 300 processen in je lichaam. Het draagt bij tot een normale werking van het zenuwstelsel, tot een normale psychologische functie en tot vermindering van vermoeidheid en moeheid. Veel vrouwen nemen hun magnesium graag ’s avonds.
Omega-3 vetzuren
De omega-3 vetzuren EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart (bij een dagelijkse inname van 250 mg EPA en DHA). DHA draagt bovendien bij tot het behoud van een normale hersenfunctie (bij 250 mg DHA per dag). Geef omega-3 de tijd: je bloedwaarden veranderen pas na een aantal maanden.
Vitamine D
Tussen september en mei maakt je lichaam nauwelijks zelf vitamine D aan. Vitamine D draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem en tot het behoud van normale botten en spieren. Voor vrouwen vanaf 50 jaar is het advies om het hele jaar extra vitamine D te nemen. Veel supplementen combineren vitamine D3 met vitamine K2.
B-vitamines
B-vitamines zoals B6 en B12 dragen bij tot een normaal energieleverend metabolisme en tot een normale psychologische functie. Kies voor een actief B-complex: daarin zitten de vitamines al in de vorm die je lichaam direct kan gebruiken.
Vitamine C
Vitamine C draagt bij tot een normale werking van het zenuwstelsel, tot een normale psychologische functie en tot vermindering van vermoeidheid en moeheid. Een fijne aanvulling, zeker in drukke periodes.
L-theanine
L-theanine is een aminozuur dat van nature voorkomt in thee. Veel mensen verbinden het met het rustige gevoel van een kopje thee, ook ’s avonds.
Saffraan
Saffraan ken je misschien als kruid in de keuken. Het wordt ook als supplement verkocht en wordt veel onderzocht in relatie tot de stemming. Twijfel je of het bij je past? Bespreek het dan eerst met je huisarts.
Voeding als basis
Supplementen werken het beste op een goede voedingsbodem. Bij stress is het extra belangrijk om te kiezen voor:
- Verwarmende, voedzame voeding: groenten, gezonde vetten, hoogwaardige eiwitten
- Vette vis, noten, zaden en avocado voor gezonde vetten
- Zo min mogelijk snelle suikers, cafeïne en alcohol. Daar voel je je vaak juist onrustiger van
En ja, ik weet dat je in een stressvolle periode juist trek hebt in suiker en koffie. Maar dat zijn precies de dingen die de cirkel in stand houden.
Mijn persoonlijke aanpak
Ik gebruik zelf ook kruiden en ondersteunende supplementen, niet als vervanging van een gezonde leefstijl, maar als aanvulling. Magnesium voor het slapen, vitamine K2 & D3 en omega-3 dagelijks. Ik drink vaak kamille- en citroenmelisse thee. Samen met een goede basis in voeding, voldoende slaap en tijd in de natuur merk ik het verschil echt.
Wil je weten wat voor jóu het meest zinvol is? Dat hangt af van jouw klachten, leefstijl en situatie. Daar kijk ik graag samen met je naar in een persoonlijk consult.
Tot slot
Stress hoort bij het leven. Maar je lichaam heeft de juiste ondersteuning nodig om te kunnen herstellen en veerkrachtig te blijven. Met de juiste kruiden, voedingsstoffen en een goede basis in voeding en leefstijl kom je een heel eind. Antwoorden op veelgestelde vragen over stress en slaap vind je bij Stress en slaap: vragen en antwoorden.
Heb je vragen of wil je persoonlijk advies? Stuur me een berichtje of plan een gratis kennismakingsgesprek, ik help je graag verder.
